İsyankar Mimari

İsyankar Mimari” : El Cezire televizyonunda “Bir Başka Mimarlık” anlatılıyor.

Tasarımı bir direniş ve eylem biçimi olarak kullanan mimarları ve çalışmalarını anlatan yeni bir dizi El Cezire televizyonunda gösterime girdi. “İsyankar Mimari” (Rebel Architecture) adlı dizi, mesleğini sınırlı bir seçkinler grubuna değil, çoğunluğu oluşturan yoksul kitlelere hizmet için uygulayan ve dünyanın değişik bölgelerinde kentleşme, çevre sorunları ve toplumsal sorunlarla bu doğrultuda mücadele eden mimarları konu alıyor.  Bir diğer deyişle dizide “Başka Bir Mimarlık Mümkün” sloganını yaşama geçiren uygulamalar anlatılıyor.

Yarımşar saatlik 6 ayrı bölümden oluşan dizi, Vietnam’da, Nijerya’da, İspanya’da, işgal altındaki Filistin’de ve Brezilya’da çalışan 6 mimarın yaptıklarına odaklanıyor. 

Dizinin ilk bölümünde çalışmaları anlatılan İspanyol mimar Santi Cirugeda “İnsanlar günümüz mimarlığıyla genellikle ‘aman ne güzel bina’ veya ‘ay ne sevimli bir proje’ düzeyinde ilgileniyorlar. Mimarlık bunun çok daha ötesinde olmalıdır” diyor. Cirugede’nın çalışmaları, insanların konut ihtiyaçlarını Sevilla kentinin terk edilmiş kentsel alanlarında doğrudan kendileri üreterek karşılamasını amaçlıyor, oysa bu İspanya’da yasal değil. 

 “İsyankar Mimari” dizisinin diğer bölümlerinden birinde Pakistan’ın ilk kadın mimarlarından ve afet bölgelerine yapılan acil barınakların üretiminde uzmanlaşmış olan Yasmeen Lari tanıtılıyor.

Bir diğer bölümde İsrail’in Filistin’i işgalinde mimarlığın rolünü irdeleyen ve savaşların kentler üzerindeki tahribatına ilişkin çalışmaları olan Eyel Weizman ve sürdürdüğü çalışmalar ele alınıyor.  Weizman, 2010 yılında Ankara’da yapılan Mimarlığın Sosyal Forumuna konuşmacı olarak katılmıştı.

Vietnamlı mimar Vo Trong Nghia’nın çalışmaları El Cezire’nin “İsyankar Mimari” dizisinin bir başka bölümünü oluşturuyor.  Vo Trong Nghia, ülkenin en yoksul bölgelerinde çevresel açıdan sürdürülebilir düşük maliyetli konutlar tasarlanmasını amaçlayan çalışmalar yürütüyor.

Dizide, Nijerya’nın su kıyılarındaki kalabalık gecekondu yerleşmeleri için yüzen konutlar tasarlayan mimar  Kunlé Adeyemi’nin çalışmalarını da izleyebileceksiniz. Bu konutlar, barınma gereksinimi karşılamanın yanı sıra bölgede sık sık meydana gelen su baskınlarına karşı da bir önlem olarak tasarlanmış.

El Cezire’nin yayınladığı dizinin bir başka bölümünde Brezilya’dan bir örnek üzerinde duruluyor.  Ülkenin en büyük gecekondu yerleşmesi olan Rocinha’da Ricardo de Oliveranın tasarladığı ve inşa ettiği 100’den fazla yapı bu bölümün konusu. Olivera alaylı bir mimar, bir mimarlık okulunda eğitim görmemiş ve Rocinha’da yaşıyor.

El Cezire’nin program direktörü Giles Trendle, yayınladığı bir basın açıklamasında “bu dizi kafalarımızdaki alışılmış mimarlık ve tasarım kavramlarına ve bu konuların medyada ele alınış biçimlerine karşı, köklü değişikler getiren farklı yaklaşımları sergiliyor” dedi. 

18 Ağustos 2014 22.30 GMT saati ile yayınlanmaya başlanacak dizinin fragmanı için lütfen tıklayınız.

Diziyle ilgili ayrıntılı bilgiye aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz:

http://www.aljazeera.com/programmes/rebelarchitecture/

http://www.aljazeera.com/programmes/rebelarchitecture/2014/06/architecture-violence-2014629113556647744.html

http://www.aljazeera.com/programmes/rebelarchitecture/2014/08/rebel-architecture-creator-view-2014810132621275358.html

https://twitter.com/RebelArchitects